In westerse landen wordt overgewicht inmiddels beschouwd als de meest voorkomende aandoening bij gezelschapsdieren. En hoe gaat het met uw viervoeter? Doe de test!
Volgens studies (en landen) varieert de prevalentie, dat wil zeggen het aantal honden met overgewicht, tussen 20 en 60 %. Bij katten ligt dit tussen 11 en 52 %. Deze cijfers vertonen helaas een stijgende trend, waardoor de vraag naar de gevolgen voor de gezondheid en het welzijn van het dier zich opdringt.
Hoe worden overgewicht en obesitas gedefinieerd?
Niet alle auteurs zijn het over dit punt eens, wat overigens verklaart waarom de eerder genoemde cijfers zo uiteenlopen. Over het algemeen gaat men er echter van uit dat overgewicht overeenkomt met een gewichtstoename van 10 % ten opzichte van het ideale gewicht, en obesitas met een gewichtstoename van meer dan 20 % ten opzichte van het ideale gewicht.
Welke dieren lopen het meeste risico?
Risicofactoren zijn talrijk en wetenschappers zijn het erover eens dat obesitas een multifactoriële ziekte is.
Er zijn factoren die specifiek zijn voor het dier, zoals:
- Het ras : honden van het retrievertype worden over het algemeen beschouwd als rassen met een verhoogd risico;
- Het geslacht : teven lopen vaak een hoger risico, terwijl bij katten juist de katers vaker worden getroffen;
- De sterilisatie : gesteriliseerde dieren hebben een groter risico op overgewicht en obesitas, met name omdat de geslachtshormonen een sterke invloed hebben op de energiebehoefte;
- De leeftijd : net als bij mensen wordt de vetopslag beïnvloed door de leeftijd;
alsook omgevingsfactoren:
- Leefstijl en lichamelijke activiteit: katten die uitsluitend binnen leven, hebben vaker last van overgewicht en obesitas. Dit komt doordat ze vaak minder actief zijn dan katten die naar buiten kunnen, maar dat is niet het enige… ook de stress door het leven in een appartement (bijvoorbeeld) speelt een rol. Voeding
- : de hoeveelheid calorieën die uw kat binnenkrijgt is belangrijk, net als de kwaliteit van het voer. Let op met traktaties en kleine “extraatjes”, vaak is het gedrag van de eigenaar doorslaggevend voor de energiebalans.
Hoewel genetica een rol speelt, zijn overgewicht en obesitas in de overgrote meerderheid van de gevallen het resultaat van een onevenwicht tussen calorie-inname en energieverbruik.
Hoe weet u of uw dier te zwaar is?
De methode die doorgaans door professionals wordt gebruikt om de lichaamsconditie van gezelschapsdieren te beoordelen, heet de Lichaamsscore (NEC). Deze scoreschaal kunt u thuis eenvoudig en snel toepassen. De schaal loopt van 1 tot 9, waarbij 1 de magerste conditie aangeeft en 9 de meest obese.
Deze beoordeling vindt plaats
- Door uw dier van opzij en van bovenaf te observeren: de taille moet zichtbaar zijn, maar niet overdreven;
- en door de ribben te voelen: u moet ze kunnen voelen, zonder dat ze uitsteken.
Elke stap naar een hoger niveau boven 5/9 (het "ideale" gewicht) wordt beschouwd als een toename van 10% vetweefsel. Bijvoorbeeld: als uw hond of kat een score van 6/9 heeft, betekent dit dat hij 10% overgewicht heeft. Hij heeft overgewicht. De scores 7, 8 en 9/9 worden toegekend aan obese dieren.
Deze methode is, ook al hangt ze sterk af van de ervaring van de uitvoerder, een betrouwbare methode. Imagingonderzoeken hebben immers aangetoond dat de afzetting van vetweefsel bij gewichtstoename bij voorkeur subcutaan plaatsvindt, en voornamelijk ter hoogte van de borstkas en de lendenen.
Bronnen:
- Het toenemende probleem van obesitas bij honden en katten: deze literatuurstudie behandelt de verschillende technieken voor het kwantificeren van vetweefsel bij dieren, de oorzaken van obesitas, de daarmee gepaard gaande ziekten en de aanpak ervan.
- Begrijpen en beheersen van obesitas bij honden en katten: deze literatuurstudie bespreekt de risico’s van obesitas bij honden en katten en de verschillende oorzaken van deze aandoening. De auteur geeft dierenartsen ook enkele handvatten voor de diagnose en het optimale beheer ervan (zowel op voedingsgebied als in de relatie met de eigenaar). Tot slot wordt het preventieve aspect van deze vaak voorkomende ziekte belicht.
- Obesitas bij hond en kat: een metabole en endocriene stoornis: deze literatuurstudie benadrukt het belang van vetweefsel in het normale metabolisme, met name wat betreft de eetlust, de energiebalans en het metabolisme van glucose en vetten.
- Obesitas en geassocieerde comorbiditeiten bij de mens en het gezelschapsdier: een "One Health"-perspectief: dit artikel geeft een overzicht van de biologie, prevalentie en risico’s van obesitas bij mensen en gezelschapsdieren, en onderzoekt de verbanden tussen obesitas en diabetes mellitus en kanker bij deze soorten.
- Risicofactoren voor obesitas bij honden in Frankrijk: deze studie, uitgevoerd bij meer dan 600 honden (beschouwd als een gezonde populatie), had als doelstellingen
- de prevalentie van overgewicht bij honden in de populatie die gedurende een periode van 3 maanden voor vaccinatie werd aangeboden aan de École Nationale Vétérinaire d’Alfort (ENVA) te evalueren;
- de risicofactoren in verband met overgewicht en obesitas te onderzoeken;
- de perceptie van de eigenaar over de lichaamsscore van zijn hond te beoordelen.
- Een epidemiologische studie naar omgevingsfactoren geassocieerd met obesitas bij honden: het doel van deze studie, uitgevoerd bij bijna 700 individuen, was de relaties te evalueren tussen sociaaleconomische factoren en andere omgevingsfactoren met obesitas bij honden.
