Chirurgische sterilisatie is een ingreep die permanente en definitieve anticonceptie biedt. Hierbij worden bij het mannetje beide testikels verwijderd en bij het vrouwtje beide eierstokken (en soms ook de baarmoeder). Deze techniek vereist een algehele verdoving, meestal van korte duur omdat de ingreep door dierenartsen beheerst wordt. Complicaties komen zelden voor.
Sterilisatie van uw huisdier biedt vele voordelen, zowel bij reuen als bij teven:
De voordelen van sterilisatie bij de teef
Naast het voorkomen van ongecontroleerde voortplanting (die leidt tot ongewenste worpen en euthanasie) en het onderdrukken van loopsheidperiodes die vaak onaangenaam zijn voor de omgeving (weglopen en bloedverlies bij de teef, vocale uitingen en hyperseksueel gedrag bij de poes), vermindert het verwijderen van de eierstokken het risico op het ontwikkelen van verschillende aandoeningen van het voortplantingsstelsel. Dit geldt voor eierstokaandoeningen (zoals kanker), baarmoederaandoeningen (zoals pyometra – een baarmoederinfectie) en melkklieraandoeningen (met name mammatumoren, maar ook mogelijke mastitis, complicaties bijvoorbeeld van schijndracht (ook wel "schijnzwangerschap"), die bij teven kan voorkomen). Deze aandoeningen komen relatief vaak voor bij intacte (niet-gesteriliseerde) vrouwtjes en zijn vaak fataal: de sterfte door mammatumoren bedraagt ongeveer 50% bij teven en 90% bij poezen! Verschillende wetenschappelijke studies hebben bovendien aangetoond dat sterilisatie hun levensduur verlengt.
De voordelen van sterilisatie bij de reu
Net als bij de vrouwtjes vermindert castratie het risico op het ontstaan van aandoeningen aan het voortplantingsstelsel, zoals teelbalkanker en verschillende prostaataandoeningen (zoals hyperplasie, cysten of abcessen).
Deze ingreep helpt ook om seksueel gedrag te verminderen: vaak gaat het hier om urine markeren of agressiviteit. Het is interessant om te onthouden dat, met name bij de kat, castratie de frequentie van gevechten tussen soortgenoten vermindert, waardoor het risico op overdracht van verschillende infectieziekten afneemt, zoals het Verworven Immuundeficiëntie Syndroom veroorzaakt door het FIV (Feline Immunodeficiency Virus), ook bekend als kattenaids.
Ten slotte zorgt sterilisatie, zowel bij reuen als bij teven, voor een betere bevolkingscontrole.
Zijn er nadelen of risico's verbonden aan sterilisatie?
Sterilisatie is een onomkeerbare ingreep: zorg er daarom voor dat u zeker weet dat u uw viervoeter niet wilt laten voortplanten zodra hij de volwassen leeftijd heeft bereikt.
De risico's verbonden aan algehele anesthesie zijn uiteraard aanwezig, net als bij elke ingreep of handeling waarbij uw huisdier in slaap moet worden gebracht. Bij sterilisatie zijn de risico's bij een gezond dier relatief beperkt, aangezien uw dierenarts het anesthesieprotocol beheerst. De ingreep duurt doorgaans kort (hoewel deze bij grote hondenrassen langer kan duren), waardoor eventuele bijwerkingen van de algehele anesthesie tot een minimum worden beperkt.
Het is aangetoond dat sterilisatie bij zowel de hond als de kat, en bij zowel vrouwtjes als mannetjes, het risico op obesitas verhoogt. Een gecontroleerde voeding kan helpen dit risico te beperken. Uw dierenarts zal u waarschijnlijk na de ingreep ander voer aanraden, beter aangepast aan de nieuwe stofwisseling van uw huisdier. Zorg er ook voor dat uw dier dagelijks lichamelijke activiteit krijgt. Vaak nemen de libido, het dekgedrag en het territoriummarkeren met urine af bij honden na castratie. Het kan echter zijn dat dit gedrag aangeleerd is, waardoor de ingreep het probleem niet oplost. Het is daarom belangrijk dit punt tijdens het puberteitsconsult te bespreken. Als uw hond hiermee te maken heeft, kan uw dierenarts u in eerste instantie een omkeerbare medische castratie voorstellen.
Recente onderzoeken tonen aan dat er een verband bestaat tussen sterilisatie en een verhoogd risico op het ontstaan van:
- Bepaalde kankersoorten, zoals lymfoom of mestceltumor;
- Bepaalde orthopedische aandoeningen, zoals heup- of elleboogdysplasie, of een gescheurde voorste kruisband, vooral bij honden van grote rassen;
- Bepaalde endocriene stoornissen, zoals hypothyreoïdie of hyperadrenocorticisme (bij de fret is het verband tussen bijnierziekte en sterilisatie aangetoond).
- Urine-incontinentie, met name bij de teef
Onderzoeken hebben aangetoond dat het belang van deze combinaties aanzienlijk varieert afhankelijk van ras, geslacht en leeftijd op het moment van sterilisatie. Het is daarom verstandig om de zinvolheid van een verwijderingsoperatie bij een gezond dier ter discussie te stellen. Het is essentieel om dit alles te bespreken tijdens een consult dat uitsluitend aan dit onderwerp is gewijd, samen met uw behandelend dierenarts. Weeg hierbij de medische voor- en nadelen af, rekening houdend met de levensstijl van uw viervoeter en de sociale aspecten. Uw dierenarts is het best geplaatst om u te adviseren en de beste overwegingen met u te delen.
Bronnen:
Hulpmiddelen voor Dierenbezitters: vind op deze pagina de richtlijnen opgesteld door de gerenommeerde “American Animal Hospital Association”.
Frequentie, rasvoorkeur en demografische risicofactoren voor overgewicht bij honden in het VK: Deze studie, gepubliceerd in het *Journal of Small Animal Practice*, had tot doel de prevalentie en risicofactoren voor obesitas bij honden te evalueren.
Ondersteuning bij de besluitvorming over de leeftijd van castratie bij honden van vijf gewichtscategorieën: gerelateerde gewrichtsaandoeningen en kankers – Ondersteuning bij de besluitvorming over de leeftijd van castratie bij 35 hondenrassen: gerelateerde gewrichtsaandoeningen, kankers en urine-incontinentie: deze literatuurstudies bieden aanbevelingen voor het bepalen van de optimale leeftijd voor sterilisatie van bepaalde honden, afhankelijk van grootte of ras, en geslacht.
Verbanden tussen vroege castratie, obesitas, buitentoegang, trauma en degeneratieve gewrichtsaandoeningen bij katten: deze studie had tot doel verschillende factoren te identificeren die verband houden met het ontstaan van osteo-articulaire aandoeningen bij de kat.
